Vanuit je luie stoel of ziekbed iets vragen aan je behandelend arts, kan dat? Medische vragen worden steeds vaker via nieuwe technologie en sociale media gesteld. Smart-phone, iPhone, YouTube en Twitter worden ingezet om antwoord te krijgen van zorgprofessionals en om medische informatie op te zoeken. Janine Budding bezocht het Europees parlement en sprak daar met Judith Merkies over Healthy Ageing, Zorg 2.0 en social media. Judith Merkies zit sinds 2009 voor de PvdA in het Europees Parlement. Van huis uit komt Judith uit de advocatuur. Ze is lid van de commissie Industrie, Onderzoek en Energie, de Verzoekschriftencommissie en vervangend lid in de commissie Milieu, Volksgezondheid en Voedselveiligheid, daarnaast is ze lid van de delegatie Verenigde Staten en plaatsvervangend lid van de Arabische schiereilanddelegatie.
Judith Merkies is zelf actief gebruiker van diverse social media. Ze is op Twitter, Facebook, Flickr en YouTube te vinden. Ze gebruikt deze kanalen naast haar website en weblog om belangrijke onderwerpen onder de aandacht van een breder publiek te brengen.
“Er wordt nog te weinig gebruik gemaakt van de vele ICT technologieën, die we tot onze beschikking hebben, om grote uitdagingen voor de zorg, zoals de vergrijzing, aan te pakken. Slimme ICT technologieën en social media kunnen ervoor zorgen dat de zorgkosten omlaag kunnen en er efficiënter gebruik kan worden gemaakt van zorg op afstand. Merkies is te spreken over het feit dat commissaris Kroes in elk geval wel erkent dat een rol is weggelegd voor ICT bij het aanpakken van de grote uitdagingen in de zorg. “Digitalisering in de gezondheidszorg bijvoorbeeld, kan zorgen voor een veel efficiëntere, breder, toegankelijke en vooral goedkopere zorg”, concludeert Merkies. Er worden goede voorstellen gedaan, maar ik zie te weinig concrete doelen met bijpassende middelen, waarin de Europese Commissie een leidende rol wil vervullen.”
“Nederland moet dan de daadkracht aan de dag leggen van Neelie Kroes, onze IT-eurocommissaris. Dit is namelijk een onomkeerbare ontwikkeling. Maar het kan nog veel beter, dus moeten we investeren in goede digitale innovatie. Alle voorwaarden zijn in Nederland aanwezig. We hebben een prima mobiel netwerk, genoeg bedrijven die in het proces kunnen participeren, het niveau van de zorg is goed en we hebben de juiste cultuur. De omstandigheden zijn ideaal.”
Een van de onderwerpen die Judith Merkies op de kaart heeft gezet, is Healthy Ageing. Zij heeft daar vragen over gesteld en er presentaties over georganiseerd, waar Nederland al haar kennis en kunde heeft uitgestald. De Commissie heeft dit opgepakt en dit onderwerp is inmiddels speerpunt. Nederland wordt nu gezien als voorbeeldland voor de rest van Europa. Topwetenschappers van het UMCG en de RUG werken al jaren aan het verouderingsvraagstuk. Dankzij onderlinge samenwerking tussen kennisinstellingen, zorginstellingen en het bedrijfsleven neemt de innovatiesnelheid toe. Als enig Universitair Medisch Centrum in Nederland kiest het UMCG ervoor ‘gezond en actief ouder worden’ terug te laten komen in alle kerntaken van de organisatie. Binnen het onderzoek, de patiëntenzorg, maar ook bij Onderwijs & Opleidingen is speciale aandacht voor aspecten die te maken hebben met gezond ouder worden.
“Ouder worden is geen bedreiging, het biedt sociaal en economisch juist nieuwe mogelijkheden. Bedrijven zullen moeten innoveren. Gezondheidszorg moet uitgebreid en aangepast worden en voor iedereen toegankelijk blijven”, aldus Merkies. “Iedere burger, jong of oud moet in de toekomst actief kunnen blijven. Het is daarom van groot belang dat structureel onderzoek naar deze nieuwe mogelijkheden wordt uitgevoerd.”
De Nederlander wordt gemiddeld steeds ouder. Maar een stijgende levensverwachting betekent niet automatisch ook méér gezonde levensjaren. Om ervoor te zorgen dat de extra levensjaren ook in goede gezondheid doorgebracht kunnen worden, heeft het UMCG gekozen voor het speerpunt Healthy Ageing: gezond en actief ouder worden. Gezond ouder worden duurt conceptie: ouders die hun genen doorgeven en dus ook hun eventuele risico’s en kansen voor een gezonde levensloop of het ontstaan van ziekte later in het leven. Levensstijl, voedingspatroon en omgevingsfactoren beïnvloeden de ontwikkeling van gezondheid. Maar over de invloed van deze factoren en hoe ze zich tot elkaar verhouden, is nieuwe kennis nodig. Het UMCG concentreert zich in onderzoek, patiëntenzorg en Onderwijs & Opleidingen op het verouderingsproces. Daarbij willen ze antwoord vinden op vragen als: Hoe kunnen we de gevolgen van chronische ziekten voorkomen? Hoe kunnen we het welbevinden en welzijn van ouderen verhogen? Hoe kunnen we tot op hoge leeftijd naar tevredenheid participeren in de samenleving en op de arbeidsmarkt? Het UMCG werkt samen met kennisinstellingen, regionale overheden en het bedrijfsleven aan kennisontwikkeling, valorisatie en spin-off. In Noord-Nederland gebeurt dit binnen het Healthy Ageing Network Noord- Nederland (HANNN).
Judith organiseerde samen met de Nederlandse Federatie van Universitaire Medische Centra (NFU) de conferentie “Healthy Ageing – A European Priority: The Dutch Perspective”. Zij ontving Eurocommissaris Máire Geoghegan- Quinn, verantwoordelijk voor onderzoek, innovatie en wetenschap, en Eurocommissaris voor gezondheid, John Dalli. Het was een strategische keuze om aan te geven dat gezondheidsonderzoek en gezond leven haar grootste prioriteiten zijn. “Onderzoek naar ouder worden is van politiek, sociaal en economisch belang voor de Europese Unie. Niet dat ouder worden op zich een probleem is, wel hoe we een oudere bevolking gezond kunnen houden. Ziektes en handicaps door ouderdom zijn een gevaar, niet alleen voor individuen, maar ook voor de samenleving. Dat kunnen we aanpakken door vernieuwend beleid op diverse fronten. Er mag geen kloof zijn tussen arm en rijk in gezondheid. “Iedereen heeft het recht om gezond oud te worden. Dat hoort hoog op de Europese agenda te staan, wat mij betreft komt het zo hoog mogelijk.” Nederland geeft intussen het goede voorbeeld. Vooraanstaande medische onderzoekscentra zijn bezig met onderzoek naar toenemende vergrijzing en de gevolgen daarvan. Zo is er o.a. uitgebreid onderzoek gedaan naar Alzheimer, diabetes en obesitas. Gegevens worden verzameld via de biobanken, bio-imaging (x-ray, echo, scan e.a.) en klinisch onderzoek.
Bedrijven, wetenschappers en individuele burgers moeten volgens Judith veel makkelijker toegang krijgen tot Europese subsidies voor innovatie. In de EU-lidstaten moet één loket komen waar zij terecht kunnen voor zowel EU-fondsen als voor nationale subsidies. Merkies heeft het voortouw bij de behandeling van voorstellen van de Europese Commissie over innovatie in het Europees Parlement. Innovatie is volgens de Europese Commissie van groot belang om de economie in Europa de komende jaren aan te zwengelen. Maar volgens Merkies zijn de commissieplannen om onderzoek en creativiteit te stimuleren te weinig concreet. Zij wil dat iedereen die goede ideeën heeft zonder veel rompslomp terecht kan bij de tientallen miljarden euro’s die in de EU voor innovatie beschikbaar zijn. Nu moeten ‘innovators’ nog alles zelf uitzoeken. Innovatie zorgt er niet alleen voor dat de economie beter gaat draaien en dat er meer banen komen, maar kan ook hulp bieden bij het oplossen van actuele maatschappelijke problemen, aldus Merkies. Ze denkt daarbij aan de vergrijzing en de gevolgen voor de zorg.
Het systeem van gezondheidszorg is nog teveel gericht op het afzonderlijk behandelen van ziektes. Hierdoor lopen mensen met verschillende complexe aandoeningen vaak vast. Bovendien verlopen ziekteprocessen bij ouderen anders dan bij de gemiddelde volwassene. In het UMCG wordt gewerkt aan multidisciplinaire samenwerking en speuren onderzoekers en artsen naar betere behandelmethoden voor kwetsbare ouderen. Daarbij worden specifieke zorgtrajecten opgezet voor deze groep patiënten.
Relatief simpele innovaties maken vaak het verschil. Sociale media bieden de mogelijkheid tot contact, expressie en participatie. Merkies hoopt op een digitale revolutie in de zorgsector.
Judith Merkies: Facebook, Twitter, YouTube
Terug naar Zorg, politiek & maatschappij